Bildiri Özetleri

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Destek Veren Kuruluşlar

Ömer Soner Hunkan

“Kâşgarlı Mahmûd Devri’nde Ülkenin İdarî Yapısı ve Siyasî Olaylarına Bir Bakış” / A View of His Country’s Administrative Structure and Political Incidents in The Time of Mahmud al-Kashgarî

Türk Hakanlığı (Karahanlılar) hanedan soyundan geldiği ve aslen Barshanlı olduğu tahmin edilen Kâşgarlı Mahmûd’un, ülkesinden ayrılmak zorunda kalmasının ve Türk beldelerini dolaşarak Bağdat’a gitmesinin nedeni, şüphesiz, Türk Hakanlığı’nın idari yapılanması ve buna bağlı olarak ülkede vukua gelen siyasi olaylar dizisi ile yakından ilgilidir. Devrin temel kaynaklarından biri olarak Kâşgarlı Mahmûd’un Divânü Lügâti’t-Türk adlı eseri, ideal devletin peşinde olan Kutadgu Bilig ve Siyâsetnâme gibi eserlerden farklı olarak, daha çok var olana göre verdiği bazı ipucu niteliğindeki bilgiler ile Türk Hakanlığı’nın idari yapılanmasının nasıl olduğu konusunda daha aydınlatıcı olmaktadır. Ele alınan bu bildiride, idari mekanizmadan kaynaklanan hakanlığın pek çalkantılı siyasi olaylarının izahında, Kaşgarlı Mahmud’un eseri ile diğer İslam kaynaklarında yer alan idari yapıya dair bilgilerin mukayesesi ve bunların nümizmatik verilerle desteklenmesi ile bazı sonuçlara ulaşmaya gayret edilecektir.

Mahmud al-Kashgari who is considered to be from Barshan and descendant of a Turkish Hakanate (Qarakhanids), had to leave his country and therefore, traveled through Turkish districts, finally arriving at Bagdad. The reason of his arrival at Bagdad was closely related to the political affairs in the Turkish Hakanate (Qarakahnids). As one of the basic sources, the work of Mahmud al-Qashkari, Divânü Lügâti’t-Türk includes more concrete information about administrative structure than other sources, such as* Kutadgu Bilig and *Siyâsetnâme. In this article is compared with Kutadgu Bilig and Siyâsetnâme in connection with administrative structure. Finally, political affairs in the Turkish Hakanate are explained by means of the information about administrative structure found in Divânü Lügâti’t-Türk and other Islamic sources.

***

Hazırlayan

Mikail CENGİZ

Uluslararası II. Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu

“Kâşgarlı Mahmud ve Dönemi”

 

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

28-30 Mayıs 2008

Hacettepe Üniversitesi  M Salonu Sıhhiye Yerleşkesi

ve

Hilton Oteli Ankara