Bildiri Özetleri

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Destek Veren Kuruluşlar

Şakir İbrayev

Kaşgarlı Mahmud Döneminde Edebî Gelenek / Қашғарлы Махмуд заманындағы әдеби дәстүр / Литературная традиция в периоде Махмуда Кашкари / Literately tradition in period of Makhmud Qashqari

Kaşgarlı Mahmud zamanında sözlü edebiyat da yazılı edebiyat da aynı derecede gelişti. Sözlü edebiyat, özellikle göçebe Türklerin edebiyatında görüldü. Bu âdete göre sözlü edebiyatın yazılı edebiyata da olan tesiri çoktu. “Divan-ı Lügat at-Türk”te de sözlü edebiyat unsurlarının ve motiflerin çok olduğu görülür.

Demek, Kaşgarlı Mahmud zamanında edebiyat, dil, kültür Türklerin konuşma diliyle karmakarışık oldu. İşte bunun gibi edebî türler, yüzyıllarca tarihi yaşayan destürle çok bağlıdır.

Қашғарлы Махмуд заманындағы әдебиеттің ауызша да, жазбаша да дәстүрі дамыған еді. Ауызша әдебиет негізінен көшпелі түріктердің әдебиетінде басым болды. Осы дәстүрге сәйкес жазба әдебиетінде де ауызша әдебиеттің әсері мол болды. Соның айқын дәлелі «Диуани Луғат ит‑түрік» шығармасында ауыз әдебиеті үлгілерінің, ауызша стильдің басым екенін көреміз.

Демек Қашғарлы Махмуд заманында әдебиет, тіл, мәдениет түрік халықтарының сөйлеу тілімен аралас‑құраластықта дамыды. Іс жүзінде жазба әдебиеттің жанрлық, мазмұндық, формалық, стильдік, көркемдік ізденістері халықтың сан ғасырлық дәстүрімен байланысты болды. Мұның көріністері түрік тілдерінің сөздігінен орын алғанын байқаймыз.

***

Hazırlayan

Mikail CENGİZ

Uluslararası II. Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu

“Kâşgarlı Mahmud ve Dönemi”

 

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

28-30 Mayıs 2008

Hacettepe Üniversitesi  M Salonu Sıhhiye Yerleşkesi

ve

Hilton Oteli Ankara