Bildiri Özetleri

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Destek Veren Kuruluşlar

Altan Çetin

Kaşgarlı Mahmud’dan Yararlanan Bir Memlûk Tarihçisinin Oğuzlara Dair Verdiği Bilgiler / Information on Oghuz Turks Given by A Mamluk Historian Based on Mahmud  Qashqari

Memlûk müelliflerinin en önde gelen simalarından birisi, tarihçiliğinin yanı sıra İslamî ilimlerde de yed-i tûlâ sahibi, Türk asıllı tarihçi el-cAynî (1361/ 1451)’dir. El-cAynî, Ferec, el-Müeyyed Şeyh, Tatar, Barsbay ve Çakmak devirlerinde, muhtelif resmî görevlerde bulunmuş ve çok sayıda eser telif etmiştir. Onun yazdığı eserlerden birisi de Sultan el-Müeyyed Şeyh’in hayatını ve devrini anlattığı es-Seyf el-Mühenned fî Siret el-Melik el-Mü’eyyed “Şeyh el-Mahmûddir. Memlûk tarihi bakımından taşıdığı önem yanında bu eser, Oğuzlar’ın yirmi dört boyundan yirmi ikisinin isim ve damgalarından bahsetmesi ve damgaları eserinde göstermiş olması bakımından da Memlûk tarihleri arasında müstesna bir yer işgal eder. Bu tebliğde el-cAynî’nin Oğuzlar’a dair verdiği bilgilerle ilgili kısmın Kaşgarlı Mahmud’dan alınmış olduğu gerekçeleriyle ortaya konularak bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılacaktır. Oğuzlara dair bu bilgiler daha önce ele alınmamış olup fevkalade önemlidir.

al-‘Aynî (1361–1451), a Turkish origin historian, with prolific knowledge in other Islamic sciences as well, was one of the leading personages of Mamluk historians. al-‘Aynî served in various official posts in the times of Faraj, al-Mu’ayyad Shaykh, Tatar, Barsbay and Jaqmaq and produced many works, one of which is al-Sayf al-Muhannad fi Sirat al-Malik al-Mu’ayyad “Shaykh al-Mahmudî” telling about the reign and life of Sultan al-Mu’ayyad Shaykh. This work not only bears importance for the Mamluk history but also mentions the names of twenty-two of twenty-four Oghuz tribes and their tamgas as well as depicting the tamgas; which puts this work in a special place among Mamluk histories. Our paper aims at demonstrating that al-‘Ayni based his information about Oghuz on the work by Mahmud  Kashgari  and we will attempt an evaluation. The information regarding the Oghuz Turks has studied to so far and bears utmost importance.

***

Hazırlayan

Mikail CENGİZ

Uluslararası II. Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu

“Kâşgarlı Mahmud ve Dönemi”

 

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

28-30 Mayıs 2008

Hacettepe Üniversitesi  M Salonu Sıhhiye Yerleşkesi

ve

Hilton Oteli Ankara