Bildiri Özetleri

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Destek Veren Kuruluşlar

 

Erkin Ekrem

Karahanlı Devleti’nin Adı Meselesi / The Problem of the Name of the Qara-Khanids

Karahanlı Devleti adının manası ile ilgili çeşitli görüşler mevcuttur. Konuyu daha önce V. V. Grigoryev, G. Doerfer, A. von Gabain, O. Pritsak, W. Eberhard, İ. Kafesoğlu ve Reşat Genç gibi uzmanlar araştırmıştı. Bu araştırmacılar, genel olarak Karahanlı Devleti’nin adının “Kara” kelimesinden türediğini kabul ederler. “Kara” kelimesinin anlamı tartışmalı bir konu olmakla birlikte kelime, güçlü, şiddetli, sert, sarp, kadır ve kuzey yönünün rengi olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada, eski Orta Asya Türk tarihinde geçen Kara Türgişler, Kara Kıtaylar ve Kara Budun gibi kavim ve topluluk adlarının menşei incelenerek ve Sarı Türgişler, Sarı Türkler ve Sarı Uygurlar gibi kavim adlarıyla karşılaştırılarak eski Türklerin “Kara” sözcüğünün yukarıda belirtilen manasından farklı olarak “resmî, soylu nesilden gelmeyen” sülaleye verilen ad olduğu görüşü ileri sürülecektir. Bu bağlamda, Karahanlı Devleti’nin kurucu soyu daha önce tanrıdan kut almış Gök Türk veya Uygur devleti kurucu boyundan  (A-shih-na, Yaklakar ve Ediz) olmayan, yani “resmî soylu nesilden gelmeyen” diğer bir Türk boyu olduğu, özellikle Oğuz kavimlerinden birisi tarafından kurulmuş olabileceği, ortaya konulmaya çalışılacaktır.

There are many comments on the meaning of the name of The Qara-Khanids. V. V. Grigoryev, G. Doerfer, A. von Gabain, O. Pritsak, W. Eberhard, İ. Kafesoğlu and Reşat Genç conducted some research on the subject. These researchers generally accept that the name of the Qara-Khanids State was derived from “Kara”. Even though the meaning of “Kara” is controversial, the word means powerful, strong, tough, steep, arduous and the color of the north. In this presentation, by examining the name of societies and tribes such as Qara Turkish, Qara-Kitai, Qara Budun, in the ancient history of Central Asia and by comparing them with the other tribal names such as Sarig Turkish, Sarig Turks, Sarig Uyghur, The study attemps to prove that ancient Turks used the adjective (Qara) in the meaning that “family not from official or selected line”. It is tried to also be clarified that the family, It is also attempted to be shown that the founders of Qarakhanids did not descend from the founders of Gokturks and Uyghurs,who took the grace(qut) from God.finally,the possibility that Qara-Khanids might be founded by one of the Oghuz tribes will be evaluated.

***

Hazırlayan

Mikail CENGİZ

Uluslararası II. Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu

“Kâşgarlı Mahmud ve Dönemi”

 

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

28-30 Mayıs 2008

Hacettepe Üniversitesi  M Salonu Sıhhiye Yerleşkesi

ve

Hilton Oteli Ankara